Сираци во Русија

мини|286x286пкс| Советски војник храни дете чија мајка е убиена 1 октомври 1943 година Сираци во Русија е социјален феномен во руското општество, кој се карактеризира со присуство на деца привремено или трајно лишени од семејна средина. Причините за децата да бидат сирачиња може да бидат смрт на двајца или само на еден родител, напуштање на дете, лишување од родителски права поради негрижа за детето од нивна страна.

Според податоците од 2018 година, 47,8 илјади луѓе биле регистрирани во Федералната банка на податоци (ФДБ) во Русија. Бројот на сирачиња и деца оставени без родителска грижа на возраст под 18 години (вклучувајќи ги и оние сместени во семејства) заклучно со 2018 година изнесувал 481.284 деца.

Историја

Ран период десно|мини|250x250пкс| Сиропиталиште Олга Киевска за трудољубивост во Санкт Петербург, 1899 година десно|мини|250x250пкс| Засолниште за деца, до 1921 година десно|мини|250x250пкс| Спална соба во сиропиталиште, 1900-1910 година десно|мини|343x343пкс| Постер од Првата светска војна десно|мини|250x250пкс| Една од зградите на сиропиталиштето Бахрушински, 2015 година Во Античка Русија постоеле два главни типа на помош за децата кои останале без родители. Најчесто во семејството ги земале постарите членови на роднинската заедница за да помогнат во домашните работи. Детето посвоено во семејството се очекувало да помога околу куќата и да ги слуша новите родители. Оваа практика се нарекува посвојување. Имало и еден вид помош од заедницата, кога детето се преселувало од еден дом во друг за да се храни. Таквите деца се нарекувале „Годованци“ или „Вихованци“.

Потеклото на социјалната помош или добротворството за деца во Русија продолжило да се развива со Христијанизацијата на Киевска Русија во 988 година и развојот на племенските односи. Првиот објавен сет на закони од Јарослав Мудриот, „Руска вистина“, содржел референци за деца без родители. Во тоа време за нивен старател можел да се назначи или близок роднина или странец. Во овој случај, движниот и недвижен имот на детето сираче бил пренесуван на користење на старателот.

До 12 век, милосрдието кон сирачињата во голема мера зависело од личноста на владејачките кнезови, но од средината на векот почнале да се развиваат монашки и црковни форми на милосрдие. Така, големиот војвода Владимир Мономах издал декрет според кој многу манастири и големи цркви организирале засолништа или милостиња за воспитување на децата кои останале без родители.

Исто така, во 12-13 век, чувството на одговорност за сираците се зголемило во општеството. Во тоа време, со скуделница - заеднички гробници за луѓе, скитници, питачи, странци и оние што починале од епидемијата - почнале да се формираат „сиромашни куќи“ или станови за луѓе кои останале без покрив над главата. Тогаш заедницата ги хранела децата кои останале без родители. Во овој период се појавуваат поговорки како „Светот има конец, но кутрото сираче кошула“, „Живите не се без место, а мртвите не се без гроб“.

До 17 век, институцијата старателство во руското законодавство практично не била регулирана со закон. Според истражувачите, во повеќето случаи, по смртта на таткото, старателството им било доделувано на најблиските роднини до полнолетство на детето, што се случувало на 15-годишна возраст. Старателството било контролирано од парохиски свештеници. Во 1682 година, Фјодор Алексеевич наредил да се изградат „добротворни дворови“, каде што сирачињата деца ги учеле науките и занаетите. Момчињата требало да учат за мајстори, а девојчињата да учат во манастири. Смртта на кралот не дозволила проектот целосно да се спроведе, но законот ја формирал основата на системот за грижа за сираците во следниот век .

Царски период Институцијата на старателство добила активен развој на почетокот на 18 век за време на владеењето на Петар I. Царот создал систем во кој проблемот со сирачињато на децата станал предмет на државна грижа. Во 1706 година се отвориле првите засолништа за „срамни бебиња“, каде родителите можеле анонимно да си земат деца кои мајката или родителите не ги сакале. Петар I, исто така, издал декрет за основање на образовни куќи, првиот бил организиран во 1706 година во близина на Новгород во манастирот Хамово-Успенски. Во куќите на манастирите, девојчињата се учеле на писменост и занаети - шиење, предење, ткаење на тантела. Момчињата биле чувани во манастири додека не наполнат седум години, а потоа ги праќале во училишта за аритметика, геометрија и писменост.

Во 1715 година, Петар I основал болници за напуштени деца во големите градови, кои биле поддржани и од приход од манастирите или од градската каса, и од приватни донации. Во исто време, биле создадени специјални судии за да го надгледуваат назначувањето на старатели за сирачињата, како и да го контролираат нивниот иден живот. Дополнително, старосната граница е сменета од 15 на 18 години. Во тоа време, машки старател се уште бил назначуван дури и ако мајката била жива .

По смртта на Петар , рускиот царски двор почнал да игра голема улога во спонзорирањето на институциите за сираци. Така, во 1763 и 1772 година, Катерина II ги отворила Царските сиропиталишта за деца доенчиња без родители во Москва. Во 1775 година бил донесен законот „Институции за управа на провинциите на Серуската империја“, според кој должностите на старателот вклучуваат и контрола врз економските активности на недвижниот имот на детето и неговото воспитување. Старателот добивал надомест од 5% годишно од приходот на ученикот .

Во 1785 година, бил издаден декрет дека до 14-годишна возраст, детето е наведено како под старателство, а од 14 до 21 година, над него бил формиран облик на старателство, со што се ограничиле правата на детето да продава или да стави под хипотека имот со кој располагал. Од владеењето на Павле I до 1917 година, институцијата старателство постоела без никакви значајни промени и била под јурисдикција на „Одделот за граѓански прашања за правда на градската влада“ .

Сопругата на Павел Марија Федоровна била активно вклучена во добротворни активности во врска со сираците во текот на нејзиниот живот, биле издвоени големи суми средства за изградба и одржување на сиропиталишта. Во исто време се формирала мрежа на добротворни установи и установи, добротворна организација проширена на деца со телесен инвалидитет - се појавија засолништа за глувонеми и слепи деца. Николај I ги продолжил активностите на царицата и основал институции за сираци. Поради војната со Полска и епидемијата на колера од 1830-1831 година, многу деца во тоа време останале без родители, во сиропиталиштата биле отворени сиропиталишта, каде децата ги учеле латински и француски.

И покрај развојот на добротворни институции, само децата од богати семејства биле примани во образовните домови каде што се изучувале јазици. Затоа, многу сиромашни родители почнале да ги оставаат своите деца пред вратите на сиропиталиштата со надеж дека ќе бидат прифатени и ќе добијат добро образование. Имало многу напуштени деца, а во 1837 година Николај I издал декрет за укинување на часовите по француски и латински јазик. Наместо тоа, образовните институции почнале да обучуваат офицери за воена и државна служба.

До крајот на 19 век, системот за државна грижа за деца во Русија се состоел од широка мрежа на добротворни друштва. Во 1902 година, работеле добротворни организации и одбори на доверители. До 1917 година, во Русија имало 538 сиропиталишта, кои се грижеле за деца.

Советски период десно|мини|250x250пкс| Деца од улица за време на Граѓанската војна, 1920-тите десно|мини|250x250пкс| Дом за сираци во СССР, 1931 година Концептот на социјално сираче се појавил на почетокот на 20 век, кога поради револуциите, војната и општиот пад на моралот се појавиле голем број деца на улица. Во тоа време, државата почнала да презема одговорност и за одгледување деца на живи родители кои од една или друга причина не обезбедувале соодветна грижа за нив .

По револуцијата во 1917 година, државните сиропиталишта станале главна форма на грижа за сираците, бидејќи системот на добротворни институции бил осуден од болшевиците како реликвија. Во 1917 година било создадено Министерството за социјална помош, чии активности биле насочени кон намалување на бројот на децата на улица и на сите оние кои имаат потреба. Во 1918 година, сите деца во земјата биле прогласени за деца на државата. Основата на старателството биле интересите на штитеникот, а не неговите имотни права. Старателите биле назначени по наредба, вклучително и со живи родители, кои, според мислењето на државата, можеле „да дадат воспитување спротивно на принципите на новиот систем“.

Исто така, во 1918 година, била создадена Детската спасувачка лига, која се занимавала со испраќање сирачиња од воените зони во санаториуми, од каде потоа биле испраќани во специјално формирани детски колонии, каде што ги учеле занаети. Вкупно, лигата управувала со над 18 колонии, 11 детски градинки, санаториуми, детски клубови и зеленчукови градини. Сите организации биле лоцирани во поранешни засолништа изградени по налог на царицата Марија Федоровна, како и во здравствените одделенија. Вкупно, повеќе од 3.500 деца биле сместени за време на Граѓанската војна. Во 1919 година бил свикан Совет за заштита на децата, кој обезбедувал храна и облека и наоѓал засолништа за сираците .

Во исто време, била формирана и детска социјална инспекција под Народниот комесаријат за образование, која била одговорна за спасување на децата. Комисијата се борела против питачење, бездомништво на деца, проституција, профитерство, криминал, детска експлоатација и семејна злоупотреба.

Почнувајќи од 1920-тите, била организирана мрежа на интернат институции, која вклучувала детски домови, сиропиталишта и работнички колонии. И покрај тековните напори, во 1921 година биле регистрирани повеќе од 7 милиони деца на улица .

Во 1930 година, властите одлучиле да доделат сиропиталишта на фабрики, претпријатија и колективни фарми . Ова овозможи да се реши проблемот со финансирањето и да се обезбеди потенцијална работа и домување на студентите. За време на репресиите од 1937-1938 година, евидентирани се голем број деца на улица чии родители биле осудени. Малолетниците или биле сместени во сиропиталишта во големите градови или биле ставени под старателство на роднини. Друг бран на масовно сираство се случил на крајот на Втората светска војна.

До средината на 1960-тите, владата одлучила да го намали бројот на сиропиталишта и да ги трансформира во интернати со повеќе места. Во 1988 година, бил издаден декрет за создавање сиропиталишта од типот на семејство според проектот на австрискиот учител Херман Гмајнер. Проектот подразбирал создавање на детски градови за семејствата кои одгледуваат најмалку десет сирачиња. Првото СОС детско село (акронимот ја означило фразата „социјална поддршка“) било отворено во 1996 година во Томилино во близина на Москва. Вкупно биле отворени шест слични села во кои живееле 10-15 семејства од кои секое имало по 5-7 посвоени деца .

За разлика од советскиот период, во 2019 година има и други детски институции од семеен тип: детското село Китеж, училишната заедница Откритие и семеен град во селото Раисеменовское.

Моментална состојба

Општа позиција десно|мини|250x250пкс| Владимир Путин со деца од семеен дом, 2002 година По распадот на Советскиот Сојуз, биле одобрени големи социјални програми: „Социјална и психолошка поддршка, обука и образование на деца со развојни аномалии“, „Креативен личен развој“ и „Социјални услуги за деца и млади“, „Деца на Русија“, „Децата на Чернобил“.

И покрај економскиот раст во Русија, меѓу 1999 и 2006 година, бројот на идентификувани сирачиња годишно исто така растел. Една од главните причини бил падот на целокупното население. Во 1990 година биле регистрирани деца без родители, во 1995 година - веќе . Во 2005 година нивниот број достигнал деца.