Европско првенство во фудбал 2024 (УЕФА Евро 2024) — 17-то Европско фудбалско првенство, меѓународно европско фудбалско натпреварување кое се одржува еднаш на секој четири години во организација на Унијата на европските фудбалски асоцијации (УЕФА).
Домаќин на турнирот била Германија, а истиот се одржал од 14 јуни до 14 јули 2024 година. Ова било трет пат натпреварите на Европското првенство да се играат на германска територија и втор пат во повторно обединета Германија, бидејќи Западна Германија била домаќин на изданието на турнирот во 1988, а на мултинационалното првенство во 2020, четири од натпреварите биле одиграни во Минхен. Првенството било одиграно на 10 стадиони во 10 градови домаќини.
Првенството го освоила Шпанија, која во финалето ја победила Англија со 2-1, со што станале европски шампион по четврти пат.
Изборот на домаќин На 8 март 2017 година, УЕФА објавила дека две земји, Германија и Турција, ги објавиле своите намери да бидат домаќини на турнирот пред крајниот рок до 3 март 2017 година.
Домаќинот бил избран од страна на Извршниот комитет на УЕФА на доверливо гласање, каде потребно било само просто мнозинство гласови за да се победи. Доколку гласовите биле еднакви, конечната одлука ја имал претседателот на УЕФА Александер Чеферин. Од 20-те членови на Извршниот комитет на УЕФА, Рајнхард Гриндел (Германија) и Сервет Јардимчи (Турција) не можеле да гласаат бидејќи не ги исполнувале условите. Ларс-Кристер Олсон (Шведска) исто така отсуствувал поради болест, така што вкупно можеле да гласаат 17 членови.
Домаќинот бил избран на 27 септември 2018 година во Нион, Швајцарија. Германија првично планирала целосно да биде домаќин на Евро 2020, иако никогаш не објавила цврст интерес до мај 2012 година.
+ Резултати од гласањето Држава Гласови Германија 12 Турција 4 Воздржан 1 Вкупно 17
Стадиони Германија имала широк избор на стадиони кои го задоволуваа условот на УЕФА од минимален капацитет од 30.000 седишта за натпреварите на Европското првенство.Source: UEFA Euro 2024 Tournament Requirements, Sector 2, pag. 4, 5.
Од десетте места избрани за Евро 2024, девет биле претходно искористени за Светското првенство 2006: Берлин, Дортмунд, Минхен, Келн, Штутгарт, Хамбург, Лајпциг, Франкфурт и Гелзенкирхен. Диселдорф, кој не бил користен во 2006 година, но претходно бил користен за Светското првенство 1974 и Европското првенство 1988, ќе служи како десетто место; обратно, Хановер, Нирнберг и Кајзерслаутерн, градови домаќини во 2006 година (покрај тоа и во 1974 и 1988 година во случајот на Хановер), нема да се користат за ова првенство. Минхен, исто така, бил град домаќин на мултинационалниот турнир Европското првенство 2020, каде бил домаќин на четири натпревари (три со учество на Германија) пред значително намален број гледачи поради ограничувањата заради КОВИД-19.
Други стадиони, како оние во Бремен и Менхенгладбах, исто така не биле избрани. Стадионите ги покриле сите главни региони на Германија, но областа со најголем број локации на Евро 2024 ќе биде метрополитанскиот регион Рајна-Рур во покраината Северна Рајна-Вестфалија, со четири од десетте градови домаќини (Дортмунд, Диселдорф, Гелзенкирхен и Келн).
Берлин Минхен Дортмунд Штутгарт Олимписки стадион Алијанц Арена Сигнал Идуна Парк МХП-Арена Капацитет: 70,033 Капацитет: 66,026 Капацитет: 61,524 Капацитет: 50,998 Гелзенкирхен Франкфурт Фелтинс Арена Валдштадион Капацитет: 49,471 Капацитет: 48,057 Хамбург Диселдорф Келн Лајпциг Фолкспаркштадион Диселдорф Арена Рајн Енерги Штадион Ред Бул Арена Капацитет: 50,215 Капацитет: 46,264 Капацитет: 46,922 Капацитет: 46,635
Квалификувани репрезентации Екипа Начин на квалификувањеДата на квалификување Претходни првенства1 2 13 (1972, 1976, 1980, 1984, 1988, 1992, 1996, 2000, 2004, 2008, 2012, 2016, 2020) Победник на групата Ф 6 (1972, 1980, 1984, 2000, 2016, 2020) Победник на групата Б 10 (1960, 1984, 1992, 1996, 2000, 2004, 2008, 2012, 2016, 2020) Победник на групата Ј 8 (1984, 1996, 2000, 2004, 2008, 2012, 2016, 2020) Второпласирани во групата А 3 (1992, 1996, 2020) Победник на групата А 11 (1964, 1980, 1984, 1988, 1996, 2000, 2004, 2008, 2012, 2016, 2020) Победник на групата Д 5 (1996, 2000, 2008, 2016, 2020) Второпласирани во групата А 3 (2008, 2016, 2020) Победник на групата Ц 10 (1968, 1980, 1988, 1992, 1996, 2000, 2004, 2012, 2016, 2020) Победник на групата групата Г 4 (1964, 1972, 2016, 2020) Второпласирани во групата Ј 2 (2016, 2020) Победник на групата групата Е 1 (2016) Победник на групата групата Х 9 (1964, 1984, 1988, 1992, 1996, 2000, 2004, 2012, 2020) Второпласирани во групата групата Б 10 (1976, 1980, 1988, 1992, 1996, 2000, 2004, 2008, 2012, 2020) Победник на групата групата И 5 (1984, 1996, 2000, 2008, 2016) Второпласирани во групата групата И 5 (1996, 2004, 2008, 2016, 2020) Второпласирани во групата групата Г 0 (деби) Второпласирани во групата групата Е 7 (1996, 2000, 2004, 2008, 2012, 2016, 2020) Второпласирани во групата групата Ц 10 (1968, 1980, 1988, 1996, 2000, 2004, 2008, 2012, 2016, 2020) Второпласирани во групата групата Х 1 (2000) Второпласирани во групата групата Д 6 (1996, 2004, 2008, 2012, 2016, 2020) Победник во баражот (Пат Ц) 0 (деби) Победник во баражот (Пат Б) 3 (2012, 2016, 2020) Победник во баражот (Пат А) 4 (2008, 2012, 2016, 2020)
(Д) означува домаќин на првенството. 1 Задебелениот текст го означува шампионот на тоа првенство. 2 Закосениот текст го означува домаќинот на тоа првенство.
Ждрепка
Извлекувањето на ждрепката за завршниот турнир се одржала на 2 декември 2023 година, во Хамбург, со почеток во 18:00 часот ЦЕВ. Репрезентациите биле распоредени во согласност со вкупниот пласман во квалификациите. Домаќинот на првенството Германија, автоматски бил поставен на позицијата А1. Трите победници во баражот не биле познати за време на извлекувањето, па поради тоа биле сместени во четвртиот шешир.
Носители + Шешир 1Тим (домаќин)style="text-align:center"12345 + Шешир 2Тим67891011 + Шешир 3Тим121314151617 + Шешир 4Тим181920Победник во баражот Пат Arowspan="3"Победник во баражот Пат БПобедник во баражот Пат Ц
Групна фаза
Група A
Репрезентација1.7 3 2 1 0 8 2 +62.5 3 1 2 0 5 3 +23.3 3 1 0 2 2 5 -34.1 3 0 1 2 2 7 -5
Група Б
Репрезентација1.9 3 3 0 0 5 0 +52.4 3 1 1 1 3 3 03.2 3 0 2 1 3 6 -34.0 3 0 1 2 3 5 -2
Група Ц
Репрезентација1.5 3 1 2 0 2 1 +12.3 3 0 3 0 2 2 03.3 3 0 3 0 2 2 04.2 3 0 2 1 1 2 -1
Група Д
Репрезентација1.6 3 2 0 1 6 4 +22.5 3 1 2 0 2 1 +13.4 3 1 1 1 4 4 04.1 3 0 1 2 3 6 -3
Група Е
Репрезентација1.4 3 1 1 1 4 3 +12.4 3 1 1 1 2 1 +13.4 3 1 1 1 3 3 04.4 3 1 1 1 2 4 -2
Група Ф
Репрезентација1.6 3 2 0 1 5 3 +22.6 3 2 0 1 5 5 03.4 3 1 1 1 4 4 04.1 3 0 1 2 3 5 -2
Поредок на третопласираните екипи во групите Репрезентација1. Д 4 3 1 1 1 4 4 0 2. Ф 4 3 1 1 1 4 4 03. Е 4 3 1 1 1 3 3 04. Ц 3 3 0 3 0 2 2 0 5. А 3 3 1 0 2 2 5 -36. Б 2 3 0 2 1 3 6 -3
Нокаут фаза
Во нокаут фазата, ако натпреварот заврши нерешено по регуларните 90 минути игра, ќе се играат продолженија (двапати по 15 минути), каде што секоја екипа има право да направи шеста замена. Ако резултатот остане изедначен и по продолженијата, натпреварот ќе биде решен по изведување пенали.
Како и на секој претходен турнир почнувајќи од Европското првенство 1984, и на ово првенство нема да се игра натпревар за трето место.
Резултати
Осминафинале
Четвртфинале
Полуфинале
Финале
Статистика, награди и рекорди Листа на стрелци
3 гола
Хари Кејн Жорж Микаутадзе
Џамал Мусиала Коди Гакпо
Иван Шранц Дани Олмо
2 гола
Џуд Белингам Никлас Филкруг Каи Хаверц Флоријан Вирц
Дониел Мален Разван Марин Фабијан Руис
Нико Вилијамс Брил Емболо Мерих Демирал
1 гол
Недим Бајрами Клаус Ѓасула Ќазим Лачи Марко Арнаутовиќ Кристоф Баумгартнер Михаел Грегорич Марсел Забицер Романо Шмид Гернот Траунер Кевин Де Бројне Јури Тилеманс Андреј Крамариќ Лука Модриќ Лукаш Провод Патрик Шик Томаш Соучек Кристијан Ериксен Мортен Хјулманд Кол Палмер Букајо Сака Оли Воткинс Рандал Коло Муани Килијан Мбапе
Хвича Кварацхелија Емре Џан Илкај Ѓундоган Кевин Чобот Барнабаш Варга Николо Барела Алесандро Бастони Матија Ѕакањи Мемфис Депај Чави Симонс Стефан де Врај Ваут Вегхорст Адам Букса Роберт Левандовски Кшиштоф Пјонтек Франсиско Консеисао Бруно Фернандеш Бернардо Силва Денис Драгуш Николае Станчу Скот МекТомини Лука Јовиќ Ондреј Дуда
Ерик Јанжа Жан Карничник Дани Карвахал Микел Мерино Алваро Мората Микел Ојарсабал Родри Феран Торес Ламин Јамал Мишел Ебишер Квадво Дуа Ремо Фројлер Дан Ндоје Џердан Шаќири Рубен Варгас Самет Акајдин Керем Актуркоглу Хакан Чалханоглу Арда Ѓулер Мерт Мулдур Џенк Тосун Микола Шапаренко Роман Јаремчук
автоголови
Клаус Ѓасула (против Хрватска) Максимилијан Вебер (против Франција) Јан Вертонген (против Франција) Антонио Ридигер (против Шкотска)
Рикардо Калафјори (против Шпанија) Донијел Мален (против Австрија) Самет Акајдин (против Португалија)
Мерт Мулдур (против Холандија) Робин Хранач (против Португалија) Робин Ле Норман (против Грузија)
Награди По завршувањето на турнирот биле доделени следните награди:
Играч на турнирот: Родри Најдобар стрелец на турнирот: Дани Олмо (3 гола & 2 асистенции) Најдобар млад играч на турнирот: Ламин Јамал
Парични награди Паричните награди биле одредени во декември 2023 година. Секоја репрезентација добила надомест за учество во износ од 9,25 милиона евра, а победникот на првенството може да заработи најмногу 28.25 милиона евра.
Фаза на натпреварувањеИзносБр. на репрезентацииУчество на првенството9,25 милиона евра24Групна фаза1,5 милиони евра за победа500.000 евра за реми24Осминафинале1.5 милиони евра16Четвртфинале2.5 милиони евра8Полуфинале4 милиони евра4Финалист5 милиони евра1Победник8 милиони евра1
Табела РепрезентацијаКраенрезултат 1. Б 7 7 0 0 15 4 +11 21 Шампион 2. Ц 7 3 3 1 8 6 +2 12 Вицешампион 3. Ц 6 3 1 2 10 7 +3 10 Елиминирани вополуфиналето 4. Ц 6 2 3 1 4 3 +1 9 5. А 5 3 1 1 11 4 +7 10 Елиминирани вочетвртфиналето 6. А 5 2 3 0 8 4 +4 9 7. Ф 5 3 0 2 8 8 0 9 8. Ф 5 2 2 1 5 3 –2 8 9. Д 4 2 0 2 7 6 +1 6 Елиминирани воосминафинале 10. Е 4 1 1 2 2 2 0 4 11. Ц 4 0 4 0 2 2 0 4 12. Е 4 1 1 2 4 5 -1 4 13. Ф 4 1 1 2 4 6 -2 4 14. Б 4 1 1 2 3 5 –2 4 15. Ф 4 1 1 2 5 8 –3 4 16. Ц 4 0 3 1 2 4 –2 3 17. Е 3 1 1 1 2 4 –2 4 Елиминирани вогрупната фаза 18. А 3 1 0 2 2 5 –3 3 19. Ц 3 0 2 1 1 2 –1 2 20. Б 3 0 2 1 3 6 –3 2 21. Б 3 0 1 2 3 5 –2 1 22. Ф 3 0 1 2 3 5 –2 1 23. Д 3 0 1 2 3 6 –3 1 24. А 3 0 1 2 2 7 –5 1
Маркетинг Маскота
Официјалната маскота на Европското првенство 2024 била претставена на 20 јуни 2023 година на меѓународниот пријателски натпревар помеѓу Германија и Колумбија во Гелзенкирхен. Маскотата е плишано мече со шорцеви на себе. Било искористено јавно гласање за да се избере името на маскотата, со опции „Albärt“, „Bärnardo“, „Bärnheart“ и „Herzi von Bär“, а сите се однесуваат на германскиот збор за мечка (Bär). Резултатите биле објавени во јавноста на 5 јули, при што името на маскотата било објавено дека е „Алберт“ (на германски „Albärt“), добивајќи 32 отсто од гласовите.
Неофицијално, настанот има дури и животинско пророштво по стапките на Октоподот Пол: Слонот Буби, која го „прогнозира“ воведното коло на Германија против Шкотска со својот почетен удар преку импровизиран гол.
Топка