W 1979 roku zadebiutował jako pisarz ze swoją powieścią „Fermer”, za którą otrzymał pierwszą nagrodę literacką „Aspekte”-Literaturpreis des ZDF za najlepszy debiut tego roku. W 1983 roku Ortheil poślubił wydawczynię Immę Klemm, wnuczkę ekspresjonistycznego poety Wilhelma Klemma. W latach 1988–1990 żył jako wolny pisarz. Niemiecka Akademia Villa Massimo Rom przyznała mu w 1991 roku stypendium, co sprawiło, że od tego czasu Ortheil mieszkał i spędzał coraz więcej czasu w Rzymie. W roku 1993 podczas drugiego pobytu w Villa Massimo Ortheil wznowił swoją działalność koncertową jako pianista, grał zarówno w prywatnych, jak i publicznych kręgach.
W 1990 roku pisarz otrzymał etat na Uniwersytecie w Hildesheim jako wykładowca przedmiotów: Kreatywne Pisanie (Kreatives Schreiben) i Literatury Współczesnej (Gegenwartsliteratur). Ponadto w 1999 roku utworzył tam nowy kierunek nazwany „Kreatywne pisanie i dziennikarstwo kulturowe” (Kreatives Schreiben und Kulturjournalismus). Kierunek ten studiowali młodzi pisarze tacy jak np. Mariana Leky, Paul Brodowsky, Thomas Klupp, Sebastian Polmans, Kevin Kuhn i Leif Randt.