Utwór gloryfikuje romantyczne połączenie dusz, ukazuje wymowne milczenie zakochanej pary przeciwstawione przyziemnym codziennym sprawom i światu nękanemu klęskami.
Poemat Assunta był jednym z dzieł Norwida podejmujących wątki uniwersalne. Norwid przeciwstawiał takie utwory dziełom poruszającym tematykę regionalną i szlachecką (jak np. Pan Tadeusz), które jego zdaniem zamykały literaturę polską na wielkie tematy tradycji europejskiej.
Assunta jest napisana oktawą, czyli strofą ośmiowersową rymowaną abababcc. Utwór dzieli się na cztery pieśni po 20 zwrotek, łącznie ma więc 640 wersów.
Recepcja poematu Pierwsi komentatorzy poematu: Józef Kallenbach i Adam Krechowiecki znajdowali w utworze wiele pięknych miejsc, które są nagrodą po niełatwej lekturze. Henryk Życzyński (1924) odwołał się do Wstępu Norwida, w którym poeta dał wyraz swemu przekonaniu, że w poezji polskiej istnieją tylko dwa poematy miłosne: Dziadów cz. II i W Szwajcarii, ale już nie Maria Malczewskiego. Życzyński uznał Assuntę za syntezę i interpretację tych dwóch poematów. Zenon Przesmycki widział w poemacie liryczne odzwierciedlenie uczuć i odcieni uczuć wywołanych przez miłość, a nie, jak u Malczewskiego, romans.