Podsumowując: od XV wieku dzięki przywilejom nadawanym przez kolejnych władców szlachta zyskała realny wpływ na ustanawianie podatków. Polski system podatkowy monarchii stanowej i Rzeczypospolitej szlacheckiej (okres 1320-1764) nie obciążał wszystkich stanów w jednakowym stopniu, nie realizował wiec idei powszechności opodatkowania ani równości opodatkowania poszczególnych stanów. Podatki cechował duży stopień płynności. Uchwalone podatki z reguły nie miały charakteru stałego, były zmieniane czy znoszone na kolejnych sejmach i nie stanowiły dostatecznego zabezpieczenia podstaw działalności finansowej państwa.
Reformy podatkowe końca XVIII wieku thumb|Suma wszystkich podatków według województw Rzeczypospolitej, według tabeli Fryderyka Józefa Moszyńskiego z 1790 roku thumb|Wysokość ofiary 10. grosza według województw Rzeczypospolitej, oparta na tabeli Fryderyka Józefa Moszyńskiego z 1790 roku I rozbiór Polski spowodował m.in. znaczne zmniejszenie się i tak wątłych poprzednio podstaw finansowych państwa. Dlatego, krótko po I rozbiorze zdecydowano się na zmiany w opodatkowaniu bezpośrednim i pośrednim. Dawne łanowe zastąpiono nowym podatkiem podymnym ze wszystkich dóbr, łącznie ze szlacheckimi. Nowym podatnikiem uczyniono właścicieli domów, a przedmiotem opodatkowania były domy posiadające komin.