Podobnie jak we Włoszech, Francji czy Niderlandach zwiększyło się znaczenie funkcji praktycznych wiedzy; nastąpił rozwój takich dyscyplin, jak geografia, medycyna, rolnictwo, technika i prawo, wzrosła rola obserwacji – dotyczących natury i społeczeństwa, wzmógł krytycyzm w stosunku do autorytetów przeszłości. Uczeni polscy uczestniczyli w recepcji nauki antycznej i arabskiej (poszukiwanie i edycje nieznanych źródeł, przekłady z greki na łacinę oraz z greki i łaciny na języki narodowe) oraz, z drugiej strony, podejmowali – we współpracy z praktykami – opisy sfer działalności zawodowej (gospodarstwo rolne, kopalnie, techniki inżynierskie). Dokonywano systematycznej recepcji prądów naukowych (arystotelizm – I poł. XV w., paracelsyzm – XVI w.). Choć na małą jeszcze skalę, polscy uczeni zbierali informacje w ramach międzynarodowych sieci naukowych (Marcin Fox i Mikołaj Firlej przesyłali obserwacje dla włoskiego uczonego Ulissesa Aldrovandiego, XVI w.).