kardynałowie, którzy otrzymywali kościoły tytularne S. Maria Nuova lub S. Croce in Gerusalemme, sami musieli wywodzić się ze wspólnot, którym je oddano. Co najmniej trzech dwunastowiecznych papieży było kanonikami regularnymi: Celestyn II (1143–1144, wcześniej kanonik św. Frygidiana w S. Florido w Citta di Castello), Lucjusz II (1144–1145, wcześniej kanonik św. Frygidiana w Lukce) oraz Adrian IV (1154–1159, wcześniej kanonik św. Rufina w Awinionie). Wiele wspólnot kanonickich we Włoszech i innych częściach Europy otrzymało w tym okresie przywileje od Stolicy Apostolskiej, szczególnie począwszy od pontyfikatu Innocentego II (1130–1143).
Rozwój ruchu kanonickiego trwał jeszcze w XIII wieku, jednak pod koniec tego stulecia został wyhamowany. W 1299 papież Bonifacy VIII usunął kanoników regularnych z bazyliki laterańskiej i sformował świecką kapitułę z kardynałem archiprezbiterem na czele. W 1359 klasztor S. Maria di Reno został splądrowany przez wojska mediolańskie, a sami kanonicy musieli opuścić to miejsce i schronić się w kościele S. Salvatore w Bolonii. W samym zakonie nastał kryzys wewnętrzny.