Łączenie funkcji przewodniczącego Wydziału Zewnętrznych Stosunków Cerkiewnych (odpowiedzialnego ponadto za parafie Patriarchatu w Japonii, Finlandii i na Węgrzech) oraz metropolity leningradzkiego oznaczało, iż stał się najbardziej wpływowym hierarchą Patriarchatu Moskiewskiego i najbliższym współpracownikiem patriarchy Aleksego I. Ponadto w okresie zarządzania przez niego Wydziałem Zewnętrznych Stosunków Cerkiewnych stał się on najbardziej wpływową instytucją Patriarchatu Moskiewskiego, oddziałującą również na te struktury Kościoła, które teoretycznie nie podlegały jego kompetencjom.
Według informacji zawartych w Archiwum Mitrochina Nikodem (Rotow) był agentem KGB o pseudonimie ADAMANT i to poparcie tajnych służb odegrało decydującą rolę w jego wyjątkowo szybkim awansie w hierarchii cerkiewnej. Wyjeżdżając na posiedzenia organizacji ekumenicznych, metropolita blokował wydawanie przez nie publicznych dokumentów potępiających prześladowania religijne w Związku Radzieckim i nieskutecznie przekonywał, iż chrześcijanie w ZSRR cieszą się swobodą kultu. Twierdził również, iż chrześcijanie i marksiści mogą współpracować na rzecz budowy na świecie pokoju i sprawiedliwości, zaznaczając przy tym, że ich dialog na innych płaszczyznach nie jest właściwie możliwy.