Theravādinowie przenieśli się wtedy na południe Indii i osiedlili się na wschodnim wybrzeżu, gdzie narodzili się tacy buddyjscy komentatorzy jak Dhammapāla z Kāncīpury (dzisiaj Kanchipuram) i Buddhadatta z Uragapury.
Jednak największym ośrodkiem theravādy, jeszcze na długo przed podróżą na południe, była Mahāvihāra („Wielki Klasztor”) nieopodal Anuradhapury na Śri Lance. Tam działał słynny Bhadantācariya Buddhaghosa, największy z komentatorów tradycji theravāda. Miejsce to było ostoją świętego języka pāli i miejscem pracy wielu wybitnych pisarzy palijskich. Ówczesne antagonistyczne sekty są stosunkowo słabo znane (znamy tylko ich nazwy i krótkie streszczenia doktryn sporządzone przez zwolenników theravādy) – Mahāvihāra była bowiem dość potężna, by zwyciężyć swych przeciwników.
W wyniku wojen prowadzonych na Śri Lance tradycja theravādy okresowo tam zanikała. Wtedy sprowadzano mnichów z Birmy lub z Tajlandii, by odnowić tradycję wyświęcania (dlatego istnieje tam kilka tradycji wyświęceń).