Takim dekretem rząd postanowił powierzyć społeczeństwu włoskiemu wybór pomiędzy monarchią a republiką na drodze referendum.
Referendum dotyczące ustroju Włoch odbyło się 2 czerwca 1946 roku, jednocześnie z wyborami członków Zgromadzenia Konstytucyjnego. Wzięło w nim udział 89% uprawnionych do głosowania, z których ponad połowa opowiedziała się za republikańską formą ustroju. Niecałe dwa tygodnie później Humbert II udał się na emigrację do Portugalii. Prace nad nową konstytucją były prowadzone do 25 lutego 1947 roku. 22 grudnia tego roku ustawa zasadnicza została uchwalona przez Zgromadzenie w stosunku 458 głosów za i 62 głosy przeciw. 1 stycznia 1948 roku włoska konstytucja republikańska weszła w życie, ostatecznie kończąc stuletni okres obowiązywania Statutu albertyńskiego.
Charakterystyka Statut albertyński jest przykładem aktu regulującego ustrój monarchii konstytucyjnej, wzorowanym na francuskiej Karcie Konstytucyjnej Ludwika XVIII z 1814 roku (z uwzględnieniem jej zmian dokonanych z powodu rewolucji lipcowej w 1830 roku). Pomimo powołania i wyposażenia w określone kompetencje organów władzy ustawodawczej i sądowniczej, realną głową państwa i zarazem dominującym podmiotem władzy wykonawczej pozostawał król.