Teologia wyzwolenia zakłada, że nie istnieje neutralna egzegeza – przekaz biblijny odbierany jest inaczej przez osoby ubogie i wykluczone, a inaczej przez osoby uprzywilejowane; inaczej także przez kobiety, inaczej przez mężczyzn. Głoszenie Ewangelii wiąże się z koniecznością dokonania konkretnego wyboru etycznego i politycznego, niekiedy konfliktowego, w obronie uciśnionych. Kościół, według tego nurtu, nie powinien być strukturą samowystarczalną, lecz wspólnotą służebną, zaangażowaną w przemianę świata
Mimo że teologia wyzwolenia była krytykowana, m.in. za bezkrytyczne przejmowanie elementów marksizmu czy skłonność do legitymizacji przemocy rewolucyjnej, jej wpływ na współczesną teologię, katolicką etykę społeczną i zaangażowanie chrześcijan w sprawy sprawiedliwości społecznej pozostaje znaczący. Z nurtu tego wyrosły również inne formy, takie jak czarna teologia wyzwolenia, palestyńska teologia wyzwolenia, feministyczna teologia wyzwolenia czy teologie wyzwolenia rdzennych ludów.