Struktura otrzymanych stopów (np. liczba faz, wielkość i kształt ziaren, ich wzajemne rozmieszczenie, liczba defektów sieci krystalicznej) zależą od szybkości chłodzenia. Jest to podstawą procesów obróbki cieplnej (np. obróbka cieplna stopów żelaza).
Roztwory drugiego rodzaju Roztwory drugiego rodzaju (addycyjne, międzywęzłowe, śródwęzłowe) powstają w przypadku braku izomorfizmu oraz wtedy, gdy wielkość przestrzeni międzywęzłowych, tzw. luk, umożliwia ulokowanie w nich atomów lub jonów substancji rozpuszczonej. Ze względu na mały rozmiar luk mieszczą się w nich tylko niewielkie atomy, np. wodoru, boru, węgla czy azotu. Ekspansja sieci spowodowana dodatkowymi atomami uniemożliwia powstawanie roztworów ciągłych roztwory międzywęzłowe są zawsze roztworami granicznymi. Takie roztwory powstają np. w czasie procesów obróbki cieplno-chemicznej stopów żelaza, tj. nawęglania lub azotowania.
Roztwory trzeciego rodzaju W roztworach trzeciego rodzaju (pustowęzłowe, deficytowe; stopy substrakcyjne) rolę rozpuszczalnika odgrywa uporządkowany roztwór stały (nadstruktura), którego chemiczny skład zależy od liczby pustych węzłów sieci;