Geneza Napisanie Rewizora poprzedził okres duchowego wzmożenia Gogola. Latem 1835 roku, podczas pobytu w Kijowie, spotkał się z historykiem i folklorystą Mychajłem Maksymowiczem, który odnotował u pisarza głęboką przemianę wewnętrzną pod wpływem atmosfery religijnej miasta. Sam Gogol wspominał o niezwykłym wydarzeniu duchowym z tego okresu, które wyznaczyło nowy etap jego rozwoju moralnego i pogłębiło jego zdolność ukazywania „pospolitości człowieka pospolitego”.
Po powrocie do Petersburga jesienią 1835 roku Gogol rozpoczął pracę nad Martwymi duszami, a pod koniec października – nad Rewizorem. Impulsem twórczym stała się lektura artykułu Wissariona Bielinskiego O rosyjskiej powieści i powieściach p. Gogola (ros. О русской повести и повестях г. Гоголя), w którym krytyk postulował, by literatura wstrząsała czytelnikiem i budziła jego sumienie. Gogol przyjął ten postulat, interpretując Rewizora jako dzieło o wymowie moralnej, mające zmusić odbiorcę do refleksji nad własnym życiem. Komedię napisał błyskawicznie – w grudniu 1835 roku.