Cytoplazma w wypustce włośnika wykonuje odwrócony ruch fontannowy – przemieszcza się ku szczytowi wzdłuż ścian, a po jego osiągnięciu zawracana jest pasmami transwakuolarnymi.
Popularny obraz włośników jako cylindrycznych i prostych wypustek prawdziwy jest tylko w przypadku ich rozwoju w wodzie lub powietrzu. Rozwijając się w środowisku naturalnym, zwykle między cząstkami gleby, przyjmują bardzo zróżnicowane kształty, zachowując przy tym jednak zbliżoną średnicę. Włośniki osiągają zazwyczaj długość od 0,08 do 1,5 mm, rzadko do 8 mm, i średnicę od 15 do 17 μm. Rzadko są rozgałęzione i zwykle są jednokomórkowe, choć zdarzają się włośniki wielokomórkowe, w których zachodzą podziały poprzeczne (np. na korzeniach powietrznych u kalanchoe). Pozbawione są kutykuli – okrywa je śluz powstający w wyniku śluzowacenia zewnętrznej części ściany komórkowej, stwierdzano na nich też substancje lipidowe.