Gall Anonim twierdził, że Bolesław potraktował to jako zdradę i przestępstwo przeciwko władzy. Sugerował także, że odbył się sąd, który zakończył się skazaniem biskupa na śmierć. Tezę tę należy odrzucić, gdyż władza sądownicza leżała w rękach króla i to on był najwyższym sędzią i wydawał wyroki. Hipoteza o obcięciu członków, również jest wątpliwa, gdyż ekspertyza badania czaszki Stanisława potwierdza, że zginął on od uderzeń tępym narzędziem w tył głowy. Kadłubek relacjonuje, że porwanie biskupa miało nastąpić podczas sprawowanej przez niego mszy świętej, a po jego śmierci, zwłoki miałby być maltretowane i wystawione na widok publiczny. Teza ta jednak nie ma potwierdzenia. Stanisław zmarł 11 kwietnia 1079 roku w krakowskim kościele na Skałce.
Ocena Historiografia tematu jest bardzo rozwinięta. Tadeusz Wojciechowski w swojej pracy Szkice historyczne jedenastego wieku z 1904 wysuwa tezę, iż św. Stanisław został skazany za zdradę narodu. Twierdzenie to opiera się na Kronice Galla Anonima, gdzie sam autor nazywa go traditor episcopus – „biskup zdrajca”.