actio Publiciana chroniąca posiadanie.
Podział powództw na in rem i in personam był podstawowym sposobem systematyzowania skarg w prawie rzymskimGaius Institutiones IV,1: (...) jeżeli zapytamy, ile jest rodzajów powództw, bliższe prawdy wydaje się, że dwa: rzeczowe i obligacyjne (...)Gaius Institutiones IV,1: (...) si quaeramus, quot genera actionum sint, verius videtur duo esse: in rem et in personam (...)..
Actiones in rem a actiones arbitrariae
W procesie formułkowym obowiązywała zasada pieniężnej kondemnacji (condemnatio pecuniaria). Oznaczało to iż powód mógł w zasadzie domagać się tylko pieniężnego odszkodowania za utraconą rzecz. Aby jednak powód mógł rzecz odzyskać, pretor upoważniał sędziego do zasądzenia kwoty pieniężnej od pozwanego dopiero wtedy, jeżeli na wezwanie sędziego (arbitrum) pozwany nie wydał (nie okazał) rzeczy powodowi. Takie powództwa nazywano arbitralnymi.
Bierna postawa pozwanego Pozwany powództwem rzeczowym nie miał obowiązku wdawania się w spór – mógł się nie bronić. W takiej sytuacji pretor przyznawał posiadanie spornej rzeczy powodowi, bez przekazywania sprawy sądowi. Było to często wykorzystywane jako element innych czynności prawnych, np.