Od zasady orientowania kościołów zdarzały się wyjątki. Bazyliki Konstantyna i Teodozjusza były zorientowane na zachód w kierunku Rzymu – miejsca męczeństwa apostołów Piotra i Pawła. W średniowieczu czasem nie orientowano małych kościółków budowanych w ciasnej zabudowie śródziemnomorskich miast. Barok i kontrreformacja zrywają z zasadą orientacji – kościoły zwracają fasady ku ulicom i placom.
Kościoły prawosławny i greckokatolicki w trakcie budowy cerkwi ciągle przestrzegają wymogu orientowania: apsyda i ołtarz są skierowane na wschód, a wejście znajduje się w przeciwległej zachodniej ścianie. Dodatkowo orientację podkreśla umieszczane w osi apsydy okno – symbol przychodzącego Chrystusa.
Metody orientowania W pierwszych wiekach przy wyznaczaniu kierunków pod budowę nowej świątyni posługiwano się gnomonem. Stosowano metodę przedstawioną przez Witruwiusza w dziele O architekturze ksiąg dziesięć (De architectura I,6,6-7).