Na samym końcu malarz wypełniał kolorem postacie.
Historia iluminatorstwa Iluminowanie książek na większą skalę pojawiło się w świecie antycznym między II a IV w. n.e. wraz z pojawieniem się formy kodeksu, jednak czerpało z bogatej tradycji ozdabiania malunkami tekstu sięgającej już 2 tysiąclecia przed naszą erą.
Najwcześniejsze znane ślady iluminatorstwa pochodzą z Bliskiego Wschodu; z tych wzorów czerpały w większym lub mniejszym stopniu kultury późniejsze, przede wszystkim europejskie, aż do XV w., kiedy książkę rękopiśmienną zastąpiła drukowana. Współczesny stan wiedzy każe widzieć kolebkę iluminatorstwa w starożytnym Egipcie (np. Księga umarłych).
W średniowieczu ozdabiano rękopisy łacińskie, greckie, hebrajskie i arabskie. Odnaleźć w nich można podobny sposób ozdabiania, ponieważ miejsca i formy były często te same a teksty godne ozdabiania były podobnego rodzaju. Teksty sakralne jako pierwsze otrzymały dekoracje. Zawijasy, które pojawiły się w XI i XII w. przy laskach i ogonkach liter rozwinęły się pod koniec średniowiecza w skomplikowane sploty i zwoje.
W dziejach iluminatorstwa średniowiecznego wymienić możemy następujące okresy: thumb|Vergilius Vaticanus, karta 22r