Do wygaśnięcia służebności gruntów miejskich konieczna była pozytywna działalność właściciela gruntu służebnego, uniemożliwiająca wykonywanie służebności przez okres dwuletni (usucapio libertatis). Służebność gasła również w wypadku nabycia własności gruntu służebnego przez właściciela gruntu władającego (confusio), zgodnie z zasadą nemini res sua servit.
Ochrona służebności Ochronie służebności służyły powództwa rzeczowe: vindicatio servitutis - w prawie przedjustyniańskim, actio confessoria - w prawie justyniańskim. Stroną pozwaną w takich procesach, mogła być osoba zaprzeczająca istnieniu służebności lub uniemożliwiająca jej wykonanie.
Służebności na gruntach prowincjonalnych chroniono za pomocą odpowiednich actiones utiles. Niektóre rodzaje służebności chroniły również interdykty pretorskie.
Geneza i rodzaje służebności gruntów wiejskich Przyczyną powstania służebności gruntowych w Starożytnym Rzymie było charakterystyczne ukształtowanie terenu Lacjum oraz ogromne rozdrobnienie gruntów.