W piątek zaś De Valera zaczął wydawać sprzeczne rozkazy – raz chciał atakować Merrion Square, raz dawał rozkaz do odwrotu na dublińskie wzgórza.
30 kwietnia do de Valery przybyła siostra O’Farrell, która przyniosła rozkaz dowódcy powstania, Patricka Pearse'a, o kapitulacji. De Valera nie chciał uwierzyć i dopiero po potwierdzeniu rozkazu przez jednego ze współpracowników Pearse'a, zaczął szukać jakiegoś brytyjskiego oficera, któremu mógł się poddać. W końcu poprosił napotkanego lekarza, aby powiadomił władze o jego kapitulacji. De Valera został aresztowany i skazany na śmierć. Życie ocalił najprawdopodobniej dzięki temu, że jako urodzony w Nowym Jorku, był obywatelem amerykańskim, a Wielka Brytania nie chciała zaostrzać stosunków ze Stanami Zjednoczonymi, gdyż zależało im na poparciu USA w wojnie z Niemcami.
Po pobycie w więzieniach Dartmoor, Maidstone i Lewes, de Valera i kilku jego towarzyszy zostało uwolnionych na mocy amnestii w czerwcu 1917. 10 lipca tegoż roku de Valera został wybrany do brytyjskiej Izby Gmin jako reprezentant okręgu East Clare. Od 1917 był przewodniczącym partii Sinn Féin. W 1918 ponownie został wybrany do brytyjskiej Izby Gmin.