Kontekst polityczny W naukach politycznych indoktrynację ujmuje się jako prowadzony przez władzę proces socjalizacji, którego celem jest zwiększenie zgodności poglądów obywateli z zasadami i wartościami panującego reżimu. Obok przymusu i kooptacji bywa ona traktowana jako narzędzie sprawowania władzy, służące uzyskaniu dobrowolnego posłuszeństwa i poparcia. W ujęciach krytycznych bywa też analizowana jako narzędzie walki klasowej i utrzymywania status quo, w którym publiczny system oświaty wykorzystywany jest do kształtowania postaw obywateli.
Indoktrynacja polityczna przebiega głównie dwoma kanałami, przez system edukacji oraz środki masowego przekazu. Masowa oświata bywa wykorzystywana przez państwo jako narzędzie budowania lojalności obywateli i tożsamości narodowej, a treści nauczania szczególnie ściśle kontrolują ustroje totalitarne. Drugim kanałem jest kontrola informacji, na której opiera się znaczna część współczesnych reżimów autorytarnych, posługujących się propagandą i cenzurą zamiast masowej przemocy. W ujęciu porównawczym odróżnia się przy tym potencjał indoktrynacji, czyli zdolność państwa do oddziaływania na obywateli, od treści przekazu, a samo pojęcie odnosi się nie tylko do autorytaryzmów, lecz także do demokracji.