Artykuł interpretuje także sen Jakuba jako metaforę niespełnionego marzenia o Jerozolimie oraz próbę ukazania napięcia między religijną tradycją, asymilacją a nowoczesną tożsamością narodową Żydów. Malik zwrócił też uwagę, że nazwa utworu nawiązuje do epizodu biblijnego (Drabina Jakuba).
Agnieszka Friedrich omawia „Sen Jakuba” w kilku różnych kontekstach. Friedrich interpretuje utwór jako wczesne wyrażenie przekonania Prusa, że „” wynika przede wszystkim z wadliwej struktury społecznej Żydów, zdominowanej przez handel i pośrednictwo, przy braku chłopów, ziemian czy warstw produkcyjnych. Autorka podkreśla, że w satyrze Prusa, Żydzi, po przybyciu do Palestyny nie próbują nawet uprawiać ziemi; jedynym rozwiązaniem, jakie potrafią sobie wyobrazić, jest handel. Friedrich zauważa, że Prus w noweli diagnozuje problem, ale jeszcze nie proponuje rozwiązania. Według niej odróżnia to „Sen Jakuba” od późniejszych publicystycznych tekstów Prusa, w których pisarz rozwija już konkretne projekty „produktywizacji” Żydów i kierowania ich ku rolnictwu oraz rzemiosłu. Badaczka interpretuje utwór jako element długotrwałej refleksji Prusa nad relacją między diasporą, handlem i nowoczesnością. Friedrich zwraca uwagę, że zarówno jego pierwsze, jak i ostatnie wypowiedzi o kwestii żydowskiej są symbolicznie związane z Palestyną/Ziemią Obiecaną.