Ekspansja Portugalii Manuel I planował wysłanie ekspedycji liczącej 26 tys. żołnierzy do Afryki, jednak spotkał się z oporem rady królewskiej i królowej Portugalii – Marii Aragońskiej. Władca Portugalii wysłał pomoc liczącą 30 statków i karawel do Republiki Weneckiej, by wspomóc ją w wojnie z Imperium Osmańskim.
Nowe odkrycia geograficzne Pierwsza wyprawa licząca 4 statki i dowodzona przez Vasca da Gamę wypłynęła z Santa Maria de Belém w lipcu 1497 roku. Dotarła początkowo do wyspy Santiago, a po około 90 dniach na morzu opłynął Przylądek Dobrej Nadziei (listopad 1497). Przekroczono limit nawigacyjny ustalony przez Bartolomeo Diasa, dzięki czemu byli w stanie odkryć Natal (25 grudnia), miesiąc później rzekę Zambezi, a w marcu 1498 wyspę Mozambik. Następnie wyprawa dotarła do Mombasy oraz Malindi, skąd zrekrutowano arabskiego nawigatora, który wskazał drogę do Indii. W maju dotarli do Kalikutu na Półwyspie Indyjskim. Po trzech miesiącach spędzonych w Kalikucie 29 sierpnia 1498 roku Vasco da Gama wypłynął z Indii, a jego statki były wypełnione przyprawami. W drodze powrotnej odkryto Wyspę Świętej Marii. Nieopodal Wysp Zielonego Przylądka ekspedycję nawiedził sztorm, który zmusił ich do rozdzielenia się. Część wyprawy pod dowództwem dotarła do Lizbony w lipcu 1499.