Liczba i wielkość wyrostków filtracyjnych jest stała dla danego gatunku, co jest wykorzystywane w taksonomii.
Od zewnętrznej, wypukłej strony łuków skrzelowych odchodzą drobne, niezwykle gęsto ustawione, bogato unaczynione długie wyrostki – listki (płatki) skrzelowe. Złożone są z wielu bardzo drobnych blaszek skrzelowych nazywanych też blaszkami oddechowymi. Listki ułożone są w dwóch szeregach (półskrzelach) a wolno sterczące z nich blaszki skierowane są do jamy skrzelowej. Pokryte cienkim nabłonkiem listki i blaszki skrzelowe tworzą dużą powierzchnię wymiany gazowej, w wyniku której następuje pobieranie tlenu rozpuszczonego w wodzie oraz wydalenie dwutlenku węgla. Zwiększenie wydajności systemu poboru tlenu do organizmu umożliwia przepływ krwi w kierunku przeciwnym do kierunku ruchu wody (system wymiany przeciwprądowej).
Na dolnych i górnych końcach łuków skrzelowych niektórych ryb znajdują się zęby gardłowe.
U ryb chrzęstnoszkieletowych skrzela zakończone są szczelinami skrzelowymi, osłoniętymi fałdem skórnym. Jamę skrzelową ryb kostnoszkieletowych osłania pokrywa skrzelowa, która dzieli się zwykle na 4 części – największe z nich to przedpokrywa i pokrywa, a pozostałe to międzypokrywa i podpokrywa.