Ясѣня (гуц. диалект Ясинье, Ясіня, Kőrösmező, Jasiňa) — мѣстечко Раховского района Закарпатской области. До року 2024 мало в украинской администативѣ статус «селище мѣстского типа», котрый достало в року 1947,Лелекач М.М, Молдавчук В.С.: Ясіня. //Тронько П. и др. (ред.) Історія міст і сіл України. Том 7., сс. 514-523. днесь вымѣненый на «селище».http://www.golos.com.ua/files/2023/10/odv38.pdf Голос України, 28 жовтня 2023 року.
Полога Лежить в долинѣ меджи горскыма пасмами Чорногора и Свидовець, над рѣков Чорна Тиса. Оддалене о 30 км од районного центра и 274 км од областного.
Середня рочна теплота +6°C, януара -6°C, юла +16,9°C.
История
Перва упоминка походить з року 1555 (Keoreosmezew, 1555).
В року 1724 выставлена перва клавзура, хоснована про сплав дерева.
До Трианона належало ку Тисянскому округу (Tiszavölgyi járás) жупы Мараморош (Máramaros vármegye). В року 1910 мало 9795 обывательох, з них было Русинох 6824, Нѣмцьох 1484, Мадярох 1461.A történelmi Magyarország... По роспадѣ Австро-Мадярщины в наставшой атмосферѣ нестабилности в року 1919 село стало ся центром Гуцулской републикы, котра продержала ся до половкы рока.
В року 1930 в селѣ жили 10614 обывателѣ, з того Русины — 7365, Евреи — 1352, Мадяре — 1154, Чехы и Словакы — 497, иншы — 14, чужоземцѣ — 180. Религийны громады: 6454 — грекокатоликы, 1545 — римокатоликы, 923 — православны. В селѣ быв нотарскый уряд, пошта, телеграф, телефон; три лѣсовы и една земелна управа; иншпекторат, уряд и филиалкы цолной службы (так званы финанцы); жандарскый уряд и его филиалкы. Промысловы и транспортны объекты: електрарня, бензопумпа, три лѣсосплавны ставбы з клавзурами, желѣзнична штация в селѣ и мала штация на польско-чехословацкой граници (Зимир). В селѣ была русинска горожанка (4 класы) з чешскым оддѣлѣньом; державна русинска фахова школа роботы з деревом з тырвалов выставков гуцулскых людовых выробкох; русинска народна школа (5 клас), чешска народна школа (2 класы); болниця з двома дохторами.Достал, Я., cc. 142-143.
В часѣ Другой свѣтовой войны бой за Ясѣню продовжав ся 17 днѣ, од 28. септембра 1944. Червена армада зашла в село 14. октобра 1944, утративши 413 воякох мертвыма. Зоз села звербовали на поповнѣня 300 обывательох.
Жерела и одказы Dr. Jiří Král. Podkarpatská Rus. V Praze, nákladem vlastním, 1924. Sebestyén Zsolt. Máramaros megye helységneveinek etimológiai szótára. Bessenyei könyvkiadó. Nyíregyháza, 2012. A történelmi Magyarország atlasza és adattára 1914 Достал, Ярослав. Підкарпатська Русь (Закарпаття періоду Чехословацької республіки: 1919–1938). Ужгород, «Карпати», 2014. Тронько П. и др. (ред.) Історія міст і сіл України. Том 7. Закарпатська область. К. 1969. Історія міст і сіл України: Ясіня Ясінянська громада
Референции
Катеґорія:Населены пункты Украины Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области