Hüsrev Gerede (Edirne, 12. mart 1886 – Istanbul, 20. mart 1962) bio je turski vojni oficir, političar i diplomat. Učestvovao je u kasnom osmanskom vojnom i političkom životu, zatim u Turskom ratu za nezavisnost, a u republikanskom razdoblju bio je poslanik Velike narodne skupštine Turske i ambasador Turske u više država. Potjecao je iz bošnjačke porodice Rizvanbegović, njegov djed bio je Ali-paša Rizvanbegović, osmanlijski upravnik u Bosanskom pašaluku, a otac ferik Mehmed Ali-paša.
Biografija
Rođen je u Edirneu, u porodici osmanskog oficira Mehmed Ali-paše i Fatme Mahinur Hanım. Vojno obrazovanje završio je na Harp Akademiji, iz kojeg je 1908. izašao kao štabni kapetan. U osmanskoj vojsci služio je u razdoblju balkanskih i svjetskih ratova, a tokom Prvog svjetskog rata bio je na Istočnom frontu od 1914. do 1917.
Nakon Mudroskog primirja priključio se krugu oko Mustafe Kemala-paše. Godine 1919. radio je u njegovom štabu kao rukovodilac obavještajnog i političkog odjela, a zatim je učestvovao u političkim aktivnostima koje su vodile uspostavljanju nacionalnog pokreta u Anadoliji. Izabran je u posljednji osmanski Parlament, a nakon savezničke okupacije Istanbula prešao je u Ankaru i kao poslanik Trabzona učestvovao u radu Velike narodne skupštine Turske.
Prezime Gerede dobio je nakon donošenja Zakona o prezimenima. Prema biografskim izvorima, Atatürk mu je dao to prezime zbog uloge u gušenju pobune u okolini Bolua i Geredea tokom rata za nezavisnost.
Politička i diplomatska karijera
U prvoj skupštini nacionalnog pokreta bio je poslanik Trabzona, a u republikanskom periodu biran je i za poslanika Urfe i Sivasa. Nakon uspostavljanja Republike Turske prešao je u diplomatsku službu i obavljao dužnosti u Budimpešti, Sofiji, Teheranu, Tokiju, Berlinu i Rio de Janeiru.
Njegova prva diplomatska dužnost bila je u Budimpešti. Službena historija Ambasade Republike Turske u Budimpešti navodi da je Gerede, kao prvi turski poslanik u Budimpešti, predao akreditive i preuzeo dužnost 9. maja 1924. U Budimpešti je djelovao do 1926, nakon čega je bio postavljen u Sofiju.
Kao ambasador u Berlinu služio je u prvim godinama Drugog svjetskog rata. Prema spisku prethodnih šefova misije Ambasade Republike Turske u Berlinu, dužnost je obavljao od 5. septembra 1939. do 27. jula 1942. To iskustvo kasnije je obradio u svojim memoarskim zapisima o Njemačkoj za vrijeme rata.
Reference
Kategorija:Turski političari Kategorija:Turski diplomati Kategorija:Turski vojnici Kategorija:Biografije, Edirne Kategorija:Rođeni 1886. Kategorija:Umrli 1962. Kategorija:Turski državljani bošnjačkog porijekla