Univerzitet Wisconsina u Madisonu (eng. University of Wisconsin–Madison; poznat i kao Univerzitet u Wisconsinu, Wisconsin, UW ili UW–Madison) javni je istraživački univerzitet sa sjedištem u Madisonu, u saveznoj državi Wisconsin, Sjedinjene Američke Države. Osnovan je 1848, kada je Wisconsin stekao status savezne države, i predstavlja vodeći kampus Sistema Univerziteta u Wisconsinu.
Glavni univerzitetski kampus prostire se na površini od 378 hektara i nalazi se uz obalu jezera Mendota. Univerzitet također posjeduje i upravlja arboretumom površine od 486 hektara, smještenim približno šest kilometara južno od glavnog kampusa.
Univerzitet je organizovan kroz 13 škola i fakulteta, na kojima je 2024. bilo upisano približno 34.200 dodiplomskih i 14.300 postdiplomskih i studenata stručnih studija. Akademska ponuda obuhvata 136 dodiplomskih studijskih programa, 148 magistarskih programa i 120 doktorskih programa.
Wisconsin je jedan od osnivača Udruženja američkih univerziteta i svrstan je u kategoriju univerziteta s veoma visokim nivoom istraživačke aktivnosti (R1). Prema podacima Nacionalne fondacije za nauku, 2023. zauzimao je šesto mjesto među univerzitetima u Sjedinjenim Američkim Državama prema izdvajanjima za istraživanje.
Zaključno s martom 2023, s Univerzitetom Wisconsina u Madisonu bilo je povezano 20 dobitnika Nobelove nagrade, 41 dobitnik Pulitzerove nagrade, dva dobitnika Fieldsove medalje i jedan dobitnik Turingove nagrade, bilo kao alumnisti, profesori ili istraživači. Univerzitet je također među vodećim institucijama po broju Fulbrightovih stipendista i dobitnika MacArthur stipendije.
Sportske ekipe univerziteta, poznate kao Wisconsin Badgers, takmiče se u 25 univerzitetskih sportova u okviru NCAA Sekcija I, pretežno u Konferenciji Big Ten i osvojile su 31 nacionalno prvenstvo. Studenti i alumnisti Univerziteta u Wisconsin–Madisonu osvojili su ukupno 50 olimpijskih medalja, uključujući 13 zlatnih.
Historija
Osnivanje
mini|desno|300px|Rani prikaz univerzitetskog kampusa iz 1879.
Zvanični počeci univerziteta vezuju se za zasjedanje zakonodavnog tijela Teritorije Wisconsin iz 1838., kada je usvojen zakon o osnivanju ″Univerziteta Teritorije Wisconsin″ i imenovan Nadzorni odbor Univerziteta. Međutim, ovo tijelo, koje se smatra pretečom današnjeg Upravnog odbora Univerziteta, nije ostvarilo značajnije aktivnosti prije nego što je Wisconsin 1848. stekao status savezne države.
Ustav Wisconsina predvidio je ″osnivanje državnog univerziteta, u sjedištu ili u neposrednoj blizini sjedišta državne vlasti″, uz upravljanje putem odbora regenata i administrativno vođenje od strane kancelara. Dana 26. jula 1848., Nelson Dewey, prvi guverner Wisconsina, potpisao je zakon kojim je formalno osnovan Univerzitet u Wisconsinu.
Prvi kancelar univerziteta postao je John H. Lathrop u jesen 1849. Uz Johna W. Sterlinga kao prvog univerzitetskog profesora (matematika), prva generacija od 17 studenata počela je nastavu 5. februara 1849. u zgradi Ženske akademije u Madisonu (eng. Madison Female Academy).
Ubrzo je odabrana i stalna lokacija kampusa: područje od 20 hektara, omeđeno na sjeveru jezerom Mendota, na istoku ulicom koja će kasnije postati State Street, na jugu cestom Mineral Point (danas University Avenue), te na zapadu kolskim putem koji je povezivao cestu s jezerom.
Prvobitni planovi odbora regenta predviđali su izgradnju glavne univerzitetske zgrade okrenute prema državnom Kapitolu, visoke tri sprata, sa opservatorijom za astronomska posmatranja. Ova zgrada, prvobitno nazvana University Hall, danas poznata kao Bascom Hall, završena je 1859. Dana 10. oktobra 1916. požar je uništio kupolu zgrade, koja nikada nije obnovljena.
Iako je Bascom Hall postao centralna zgrada univerziteta, North Hall, izgrađen 1851., bio je prva završena građevina na kampusu.
Godine 1854. Levi Booth i Charles T. Wakeley postali su prvi diplomanti univerziteta, dok je 1892. godine univerzitet dodijelio prvi doktorat budućem predsjedniku univerziteta Charlesu R. Van Hiseu.
Reference
Vanjski linkovi
Kategorija:Univerziteti u Sjedinjenim Američkim Državama Kategorija:Univerziteti u Wisconsinu Kategorija:Asocijacija američkih univerziteta Kategorija:Asocijacija istraživačkih univerziteta Kategorija:Obrazovne institucije osnovane 1848.