Organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie. Organem uchwałodawczym w osiedlu lub dzielnicy jest rada, o liczbie członków ustalonej przez statut, jednak nie więcej niż 21. Maksymalna liczba członków jednostki do 20 tys. mieszkańców wynosi 15. Istnieje także możliwość, by organem uchwałodawczym osiedla było ogólne zebranie mieszkańców (czym ustawodawca zasygnalizował, że osiedle jest jednostką mniejszą od dzielnicy). Zebranie wiejskie, ogólne zebranie mieszkańców lub rada wyłaniają organ wykonawczy jednostki pomocniczej. Organem uchwałodawczym w jednostce nienazwanej w ustawie (np. cyrkule, kwartale, dzielnicy miejskiej, osiedlu miejskim) może być np. rada o liczbie członków dowolnie ustalonej przez radę gminy.
Organem wykonawczym sołectwa jest sołtys, a dzielnicy lub osiedla – zarząd. Sołtys i przewodniczący zarządu dzielnicy lub osiedla korzystają z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszom publicznymArt. 36 i art. 37 Ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ().. Organem wykonawczym w jednostce nienazwanej w ustawie (np. cyrkule, kwartale, dzielnicy miejskiej, osiedlu miejskim) może być np. naczelnik, prefekt, wiertelmistrz lub burmistrz (ten ostatni tylko w miastach na prawach powiatu, w których organem wykonawczym jest prezydent miasta).