kwestia celibatu i małżeństwa, czy stosunek do Świątyni), wskazywałyby na to (z czym zgadza się większość uczonych), że przy ponad dwustuletniej działalności esseńczyków, ruch ten podlegał różnym zmianom i mogło dojść wśród nich do wielu podziałów na ugrupowania, które różniły się między sobą w podejściu do niektórych zagadnień.
Również zwoje z Qumran w zasadzie bardzo dobrze pasują do esseńczyków przedstawionych przez Pliniusza, Józefa i Filona, chociaż istnieją także pewne rozbieżności, które wskazywałyby raczej na zróżnicowanie w łonie samego essenizmu, niż istnienie odrębnej wspólnoty, a w Qumran mielibyśmy wtedy do czynienia z jakimś odłamem esseńczyków. Wskazywałaby na to również informacja pochodząca od Pliniusza, która lokalizowała esseńczyków w okolicach Morza Martwego. Niemniej jednak należy podkreślić, że identyfikacja wspólnoty z Qumran jako esseńczyków, czy nawet jako ich odłam, nie jest całkowicie pewna i niektórzy badacze się z nią nie zgadzają.
Przypisy Filon z Aleksandrii łączył to z gr. ὅσιοι (święci), zapewne błędnie, zob. Etymologia nazwy "Esseńczycy". Joachim Gnilka Jezus z Nazaretu. Orędzie i dzieje, tłum. J. Zychowicz, Kraków 1997, s. 149 : nazwę „esseńczycy" próbowano wyprowadzać od aramejskiego 'asi'a = lekarz.
Kategoria:Judaizm Kategoria:Monastycyzm Kategoria:Stronnictwa starożytnego Izraela