Jednak oprócz upamiętnienia zmarłego cesarza, był również jedynym pomnikiem narodowym w Berlinie, a także wyrazem jedności narodu niemieckiego po założeniu cesarstwa w 1871 roku.
Opis thumb|right|Kaiser-Wilhelm-Nationaldenkmal na pocztówce około 1900 roku thumb|right|Kaiser-Wilhelm-Nationaldenkmal na początku XX wieku Głównym punktem kompleksu był wysoki na 22 m pomnik z mierzącym 9 m wysokości, wykonanym z brązu posągiem siedzącego na koniu cesarza Wilhelma I, który ubrany był w mundur generalski z narzuconym na niego płaszczem z szerokim kołnierzem, zaś na głowie miał hełm. Władca w lewej ręce trzymał wodze konia, zaś prawą miał opartą na udzie. Wygląd konia z posągu oparty został na wyglądzie ulubionego wierzchowca cesarza o imieniu Hippokrates. Obok konia z siedzącym na nim władcą, po lewej stronie stała rzeźba kobiety, będącej żeńskim wyobrażeniem geniusza pokoju. Kobieta ta była ubrana w lekką szatę, a jej głowę ozdabiał wieniec laurowy. W lewej ręce trzymała gałązkę palmową, z kolei jej wyrażająca podziw twarz skierowana była w stronę władcy. Całość stała na mającym 13 m wysokości cokole o prostokątnym przekroju i była położona na osi głównego portalu wejściowego (Eosanderportal) zamku berlińskiego.