Nasady piór na gardle płowe, brzuch biały. Plama na gardle jasna, niebieskozielona. Pokrywy podogonowe niebieskofioletowe. Pióra na skoku i dziób jak u samca. Samice tego gatunku są podobne do samic puchatków szmaragdowych (E. vestita).
Zasięg występowania Endemit Ekwadoru. Występuje w północno-zachodniej części kraju, głównie na północno-zachodnich stokach wulkanu Pichincha i przypuszczalnie również na Atacazo. Stwierdzony również w Cordillera de Toisán. Obserwacja ze stoku wulkanu Atacazo dotyczy samicy puchatka czarnopierśnego, którą miano tam obserwować w 1983 (obserwacja nie została potwierdzona). W grudniu 2005 roku samca tego gatunku (przypuszczalnie młodego) obserwowano w Reserva Las Gralarias (koordynaty: ). Bogate zbiory okazów ptaków tego gatunku (ponad 100) wskazują na to, że niegdyś miał on szerszy zasięg. W latach 1950–1993 tylko trzykrotnie obserwowano ptaki tego gatunku (w 1980). Populacja z Cordillera de Toisán została uznana za wymarłą i ponownie odkryta.