W rozdziale dwudziestym trzecim De Excidio et Conquestu Britanniae autor wspomina o "dumnym uzurpatorze", który wraz z radą brytyjskich wodzów był odpowiedzialny za zaproszenie zamorskich barbarzyńców, ale w większości edycji dzieła postać ta pozostaje bezimienna. Niezależnie jednak od tego, czy imię wodza zostało wymyślone w późniejszych wiekach, czy też użyte bezpośrednio przez Gildasa, postać utożsamiana z Vortigernem, lub będąca nim (w zależności o tego, czy w nieistniejącym dziś oryginale wódz został wspomniany z imienia) występuje w De Excidio et Conquestu Britanniae.
Część druga Druga część składa się z potępienia pięciu brytyjskich królów. Gildas w ich opisie użył alegorii z Księgi Daniela, oraz Apokalipsy św. Jana Apostoła, porównując ich do bestii. Potępieni królowie: Constantinus Konstantyn - despotyczny pomiot nieczystej lwicy z Dumnonii Aurelius Conanus - pomiot lwa Vortiporius (Vortipor) - podobny do cętkowanego lamparta [...] tyran z Demetians (Królestwo Dyfed) Cuneglasse (Cuneglas) - niedźwiedź Moglocune (Maelgwn Gwynedd) - smok z wyspy
Część trzecia Trzecia partia rozpoczyna się od słów: Brytania posiada kapłanów, ale są oni głupcami. Gildas kontynuuje swoją jeremiadę tym razem przeciwko duchownym, jednak nie podaje konkretnych imion.
Przypisy