Współczesne cele statutowe Towarzystwo reprezentuje środowisko okulistów, działa m.in. na rzecz ochrony i promocji zdrowia, doskonalenia wiedzy i etyki zawodowej pracowników ochrony zdrowia, rozwoju okulistyki jako dyscypliny naukowej. Współdziała z parlamentem, organami administracji i innymi jednostkami, starając się o usprawnienie opieki okulistycznej. Realizując swoje cele współpracuje z innymi organizacjami, krajowymi i zagranicznymi, w zakresie zgodnym z celami statutowymi. Działalność jest finansowana ze składek członkowskich i dochodów z własnej działalności gospodarczej PTO.
Członkowie PTO W działalności oddziałów, sekcji i komisji PTO bierze udział ok. 2100 członków zwyczajnych i członkowie honorowi (dane z roku 2014). Bierne i czynne prawo wyborcze do władz PTO przysługuje tym członkom zwyczajnym, którzy mają tytuł lekarza okulisty lub tytuł specjalisty w tej dyscyplinie. Lekarze w trakcie specjalizacji mogą być członkami zwyczajnymi bez biernego prawa wyborczego. Członkowie PTO działają społecznie. Członkowie zwyczajni są zobowiązani do opłacania składek członkowskich. Tytuły członka honorowego są nadawane osobom szczególnie zasłużonym dla okulistyki lub dla Towarzystwa. Tytuły nadaje Zarząd Główny, po zasięgnięciu opinii Rady Okulistów.