Pneumocyty typu II (inaczej komórki ziarniste, komórki oddechowe duże) są mniej więcej sześcienne i zaokrąglone, wybrzuszają się wewnątrz światła pęcherzyków płucnych, a ich powierzchnia kontaktująca się z tym światłem pokryta jest mikrokosmkami. Rozproszone są pomiędzy pneumocytami typu I, połączone z nimi desmosomami i obwódkami zamykającymi. Często są zgrupowane po dwa–trzy w kątach pęcherzyków (w pobliżu połączeń z sąsiednimi pęcherzykami). Mają zaokrąglone jądra, liczne mitochondria, rozbudowane siateczki śródplazmatyczne (szorstką i gładką), aparat Golgiego oraz pęcherzyki wydzielnicze. Pęcherzyki wydzielnicze o średnicy 100–400 nm, ziarniste, obłonione i wypełnione błoniastymi blaszkami (stąd nazywane ciałkami blaszkowatymi), wydzielają surfaktant tworzony przez fosfolipidy (głównie dipalmitoilofosfatydylocholina, DPPC), cholesterol i białka SP-A, SP-B, SP-C, SP-D. Surfaktant ten jest uwalniany przez pneumocyty do światła pęcherzyka płucnego, pokrywając jego powierzchnię. Zmniejszając napięcie powierzchniowe, zapobiega zapadaniu się pęcherzyka podczas wydechu, zmniejsza także zużycie energii potrzebnej do napełnienia pęcherzyka podczas wdechu, ułatwia dyfuzję gazów i ma działanie bakteriobójcze.