Od lat osiemdziesiątych XIX w. rozwijają się studia nad średniowiecznymi tekstami źródłowymi. Pogłębienie i intensyfikacja badań nad filozofią średniowieczną, pociągnęły za sobą jej rewaluacjęSwieżawski, s. 398.. Tacy historycy filozofii jak Maurice de Wulf czy Étienne Gilson zwrócili uwagę, że średniowiecze było okresem niezwykle różnorodnym i bogatym w nowe treści. Wskazują oni, że filozofia średniowiecza nie jest jedynie zdegenerowanym arystotelizmem, lecz wypracowała własną problematykę, terminologię i metodologię. Pojęcia filozofii średniowiecznej jedynie powierzchownie odpowiadają pojęciom starożytnym, nadano im bowiem zupełnie odmienne znaczenieHeinzmann, s. 7.. Nie jest również uzasadnione traktowanie średniowiecza jako okresu „przerwy” w rozwoju myśli zachodnioeuropejskiej. Wprost przeciwnie, to w średniowieczu swoje źródło bierze wiele treści filozofii i nauki nowożytnej. Niektórzy autorzy (np. Leo Strauss) krytykowali powyższe spory, wskazując, że zakładają one ciągły postęp w myśli filozoficznej, którego zwieńczeniem jest współczesność. Zgodnie z takim rozumieniem filozofowie średniowieczni oceniani są pod kątem tego ile wnieśli do obecnego zbioru idei czy świadomości.