394..

Jedną z ważnych działalności NZW było opanowywanie miejscowości oraz organizowanie wieców, na których wzywano ludność do stawiania oporu władzy ludowej i do utrudniania procesu sowietyzacji Polski. Na przykład, w dniu 29 września 1948 roku oddział NZW pod dowództwem porucznika Stanisława Franciszka Grabowskiego ps. "Wiarus" opanował Jedwabne. Podczas tej akcji żołnierze NZW zerwali łączność telefoniczną, jak również, przy użyciu erkaemów, zablokowali posterunek Milicji Obywatelskiej. Porucznik Grabowski zorganizował na rynku w Jedwabnem wiec, na którym wezwał ludność do konsekwentnego stawiania oporu władzom komunistycznym.

.

Niektóre oddziały wchodzące w skład NZW popełniały podczas swojej działalności również zbrodnie na ludności cywilnej. IPN ustalił, że oddział Romualda Rajsa zamordował 79 mieszkańców powiatu Bielsk Podlaski. Działania Narodowego Zjednoczenia Wojskowego skierowane były przeciwko ludności białoruskiej. Spowodowały one ucieczkę kilkudziesięciu tysięcy Białorusinów z ich domostw. Niejako więc automatycznie większość Białorusinów stanęła po stronie władzy komunistycznej. Komendant powiatu NZW Bielsk Podlaski Zachariasz Tarnowski ps. „Kochanowski”, po przeprowadzeniu na przełomie stycznia i lutego 1946 roku niszczycielskiego rajdu oddziału NZW pod dowództwem Romualda Rajsa ps.