jego malarstwo stopniowo przechodziło od akademizmu ku impresjonizmowi, czego przejawem było rozjaśnianie palety i większe zainteresowanie światłem oraz malarstwem pejzażowym.
W 1898 Matisse spędził kilka miesięcy w Ajaccio na Korsyce, gdzie intensywnie malował pejzaże i eksperymentował z jaśniejszą paletą.
Około 1904 Matisse zainteresował się neoimpresjonizmem, zwłaszcza techniką dywizjonizmu, pod wpływem Paula Signaca i Henriego Edmonda Crossa, których poznał podczas pobytów na Lazurowym Wybrzeżu. W rezultacie powstał między innymi obraz Przepych, spokój, rozkosz z 1904, uznawany za najważniejsze dzieło jego fazy neoimpresjonistycznej i etap prowadzący bezpośrednio do fowizmu. Latem 1905 roku w Collioure, gdzie pracował wspólnie z André Derainem, Matisse radykalnie uprościł formę i podporządkował ją intensywnym, często nienaturalnym barwom. Właśnie te doświadczenia doprowadziły do narodzin fowizmu, nazwanego tak po słynnym komentarzu paryskiego krytyka Louisa Vauxcellesa po Salonie Jesiennym () w 1905. Do najważniejszych obrazów fowistycznych Matisse’a należą: Kobieta w kapeluszu, Portret z zieloną smugą, Radość życia oraz Błękitny akt.