Krążowniki pancernopokładowe zaczęto budować po 1880 roku. Ich protoplastami były krążowniki typu „Chaoyong” budowane dla Chin w Wielkiej Brytanii (wodowanie w 1880) i brytyjskie typu Leander (1882), lecz miały one jedynie cienki pokład nad kotłowniami i maszynowniami. Duży wpływ na rozwój tej klasy na świecie miał zbudowany w Wielkiej Brytanii dla Chile krążownik „Esmeralda” (1883), z pełnym pokładem pancernym, zapoczątkowujący linię szybkich „elswickich krążowników” (od prywatnej stoczni Armstronga w Elswick). Dalszymi wczesnymi krążownikami pancernopokładowymi były: „Jiyuan” zbudowany w szczecińskiej stoczni Vulcan dla Chin (1883) i francuski „Sfax” (1884). W marynarce brytyjskiej jako pierwsze pełny grubszy pokład pancerny wprowadziły krążowniki typu Mersey (1885). Krążowniki pancernopokładowe po tym rozpowszechniły się w marynarkach świata od końca lat 80. XIX wieku. Na początku XX wieku krążowniki pancernopokładowe średniej wielkości (3000-5000 t) wyewoluowały w dalszym rozwoju w klasę krążowników lekkich, która wyparła krążowniki pancernopokładowe. Wiązało się to z zastępowaniem maszyn parowych przez lżejsze i mocniejsze siłownie turbinowe i zmianą opalania kotłów z węgla na paliwo płynne, co spowodowało brak zasobni węglowych jako części systemu ochrony.