Początki klasy Pierwotną historyczną rolą krążowników było odbywanie samodzielnych rejsów w celu prowadzenia dalekiego rozpoznania, zwalczania żeglugi wroga oraz ochrony własnych linii komunikacyjnych, od czego wzięła się nazwa klasy (ang. cruiser, fr. croiseur). Na przełomie XVIII i XIX wieku termin cruizing oznaczał w języku angielskim prowadzenie samodzielnych operacji przez okręty, niedziałające w składzie eskadry, np. w celu zwalczania żeglugi, ochrony własnej żeglugi lub rozpoznania. Termin cruizer (cruiser) oznaczał w tym okresie funkcję okrętu, przy czym działania tego rodzaju wykonywane były najczęściej przez żaglowe fregaty, korwety i slupy. Analogiczne terminy pojawiły się także w innych językach, w tym w języku polskim jako „krążownik” (od jednego ze znaczeń czasownika cruise jako „krążyć”).
Termin „krążownik” był używany coraz powszechniej od połowy XIX wieku na określenie parowych nieopancerzonych okrętów z napędem śrubowym i pomocniczym napędem żaglowym, klasyfikowanych jako fregaty, korwety i slupy. Zbiegło się to w czasie z szybkim postępem technicznym w konstrukcji okrętów, wiążącym się z objęciem dominującej roli przez napęd parowy i redukcją ożaglowania okrętów do roli pomocniczej, a następnie usunięciem go w drugiej połowie stulecia.