Franciszka - Testament, Reguła zatwierdzona i niezatwierdzona.
Styl Tomasz opiera się na kanonie średniowiecznych hagiografii; posługuje się cursus. Tekst nasycony jest licznymi symbolicznymi obrazami, alegoriami, paralelizmami, emfazami.
Struktura Prolog. Tomasz przedstawia cel i uzasadnienie napisania życiorysu, podaje źródła, oraz zapowiada podział dzieła na trzy części. Część I. Przedstawia życie św. Franciszka od jego narodzin do nawrócenia. Przemiana życia, cnoty, zachęty, napomnienia św. Franciszka zajmują w tej części szczególne miejsce. Tomasz zatrzymuje się nad początkami wspólnoty franciszkańskiej. Wyłączenie wydarzeń 1219-1221 świadczy o kryzysie pierwszej wspólnoty. Część II. Krótsza od poprzedniej części, brak precyzacji chronologicznej. Przedstawia dwa ostatnie lata życia św. Franciszka, ukazuje powagę okresu stygmatyzacji, wizji Serafina, końca życia i pogrzebu. Część III. Przedstawia wydarzenia po śmierci św. Franciszka, kanonizację, opis cudów. Epilog. Autor pisze o sobie jako grzeszniku oraz wyraża słowa dziękczynienia.