zbrodnie polityczne
Zrywał też z wprowadzoną jeszcze w Carolinie i utrzymaną przez Theresianę zasadą analogii, jeśli chodzi o karanie czynów w ustawie nie przewidzianych, a opierał się na zasadzie, że przestępstwem jest tylko taki czyn, który jest określony w ustawie, jako przestępstwo (nullum crimen sine lege) oraz że nie można wymierzyć kary, która w ustawie nie jest przewidziana (nulla poena sine lege). Sędzia powinien trzymać się ściśle litery prawa. Kodeks zrównywał usiłowanie z dokonaniem i odrzucał wszelkie odróżnienia w ramach usiłowania. Kara śmierci została zniesiona w zwyczajnym postępowaniu, a utrzymana jedynie w postępowaniu doraźnym (ogłaszanym w przypadku buntów i rozruchów), przy czym został utrzymany jeden rodzaj kary śmierci – przez powieszenie. Swoistym novum były kary pozbawienia wolności połączone z różnego rodzaju obostrzeniami. Zniesiono również przestępstwo czarów. Zbrodnie przeciw religii Josephina zaliczała do „zbrodni politycznych”, a więc karanych przez władze administracyjne.
Oświecenie i XIX wiek W XVIII wieku prawodawstwo niektórych krajów niemieckich uległo wpływom oświeceniowym. W 1794 r. Fryderyk Wilhelm II Pruski wprowadził w Prusach Landrecht pruski kodyfikujący całość materialnego prawa cywilnego, zawierający jednak liczne cechy prawa feudalnegoSójka-Zielińska, s.