Umowy prawotwórcze odgrywają szczególnie istotną rolę w prawie międzynarodowym. W prawie wewnętrznym występują m.in. w prawie pracy.
Nie każda umowa jest jednak umową prawotwórczą. W szczególności typowa umowa cywilnoprawna jest zawierana na podstawie kompetencji przyznanej przez obowiązujące normy prawne i służy kształtowaniu indywidualnej sytuacji prawnej jej stron, lecz nie jest z tego tylko względu źródłem powstawania prawa w przedstawionym znaczeniu.
Prawo zwyczajowe
Kształtowanie się prawa zwyczajowego jest procesem prowadzącym do powstania norm prawnych na podstawie utrwalonego sposobu postępowania w określonego rodzaju sytuacjach oraz przekonania o jego powinnościowym charakterze. Szczegółowe warunki uznania normy zwyczajowej za prawną zależą od przyjmowanej w danym systemie koncepcji źródeł prawa.
Prawo zwyczajowe należy odróżnić od samego zwyczaju. Zwyczaj może mieć znaczenie prawne, np. wpływać na interpretację czynności prawnej albo sposób wykonania zobowiązania, nie stając się przez to samodzielnym źródłem norm prawnych.
Precedens prawotwórczy
Precedens prawotwórczy jest rozstrzygnięciem konkretnej sprawy, z którym wiąże się powstanie normy mogącej stanowić podstawę rozstrzygania późniejszych podobnych przypadków.