thumb|300px|Mapa północnego, ujściowego odcinka Czarnej Oławy (1837) Przypuszcza się, iż początkowo ujście Oławy do Odry znajdowało się znacznie powyżej Wrocławia, w rejonie dzisiejszego miasta Oława (nieco poniżej tego miasta), około 25 km przed ówczesnym Wrocławiem. W wyniku naturalnych przekształceń układu hydrologicznego Oława płynie na odcinku od miasta Oława do Wrocławia niemal równolegle do Odry. W samym Wrocławiu rzeka miała swoje ujście początkowo nieco dalej (niżej wzdłuż Odry) niż obecnie: w rejonie Arsenału. Później, gdy wybudowano pierwszą fosę (Oławę Miejską, Czarną Oławę), zasilono ten kanał wodami rzeki. Od nazwy rzeki wywodzi się też nazwa kanału: Oława Miejska, Czarna Oława, będącego w istocie sztucznie utworzoną odnogą rzeki. Kanał ten uchodził do Odry Południowej w rejonie ulicy Cieszyńskiego. Kolejną inwestycją była budowa fosy zewnętrznej i późniejsza jej przebudowa. Ujście tego kanału, istniejącego częściowo do dziś, znajduje się przy południowym przyczółku mostu Sikorskiego. Czarna Oława została zasypana w 1868 roku. Rzeka miała swoje ujście przez dzisiejszą Zatokę Gondoli (tzw. Biała Oława), położoną przy ulicy Jana Ewangelisty Purkyniego, pomiędzy Wzgórzem Polskim (Bastion Ceglarski) a budynkiem, w którym obecnie znajduje się Muzeum Narodowe.