Tytuł pierwszego tomu La philosophie de la volonté – Le volontaire et l’involontaire – podkreśla tę dwoistość: fenomenologii zaaplikowanej do studiów nad wolą nie udaje się dostarczyć zrozumiałości pełnej lub co najmniej ujednoliconej, rozciągniętej pomiędzy biegunami tego, co dobrowolne (le volontaire) i tego, co mimowolne (l’involontaire). Dlatego właśnie Ricœur stara się nieustannie odnaleźć jedność fenomenu woli nie na planie fenomenologicznym, ale ontologicznym.
Jednakże ontologia ta, jak dowodzi wykład wygłoszony przez Ricœura dla swoich nauczycieli, zatytułowany L’unité du volontaire et de l’involontaire comme idée limite, pozostaje marginesem, pozostałością fenomenologii. Refleksja dochodziłaby zatem do bytu jedynie poprzez odstępstwo od fenomenologii, jako że to właśnie fenomenologia, poprzez dwoistość, którą ujawnia w zjawiskach, rzuca światło na konieczność odnalezienia jedności wykraczającej poza czysto ontyczny poziom.