Związany trwale z Rosją i rosyjskimi kręgami artystycznymi, wykładał na rosyjskich uczelniach. Przez całe życie był obywatelem kolejno: Imperium Rosyjskiego (1879–1917), Rosyjskiej FSRR (1917–1922) i Związku Radzieckiego (1922–1935). Od 1896 roku mieszkał w Kursku, potem w Moskwie i Petersburgu. Poparł rewolucję październikową, związał się z Rosyjską Partią Komunistyczną. Swoją nową, radykalną koncepcję sztuki utożsamiał ze zmianami politycznymi w Rosji. W 1918 roku został rosyjskim urzędnikiem państwowym, w 1929 roku ministrem (komisarzem ludowym) Rosyjskiej FSRR i w 1932 roku dyrektorem laboratorium Muzeum Rosyjskiego w Leningradzie.
Wykształcenie i okres twórczy Początkowo, w latach 1895–1896 uczył się rysunku w Kijowie. Od 1896 zamieszkał razem z rodzicami w Kursku, gdzie ożenił się z Kazimierą Iwanowną Zglejc około 1899 roku.