Istnieje prawdopodobieństwo, że szlachecki ród przypisał sobie pokrewieństwo Dominika dopiero po jego kanonizacji.

Ojciec przyszłego świętego, Felix prawdopodobnie był kupcem, a jego rodzina była umiarkowanie zamożna. Dominik otrzymał swoje imię na cześć benedyktyńskiego opata Dominika z Silos. Podstawowe wykształcenie odebrał od swojego wuja, archiprezbitera w Gumiel de Izán, a w wieku nastoletnim udał się do Palencii, gdzie studiował sztuki wyzwolone i potem teologię. W czasie klęski głodu sprzedał wszystkie książki, aby pomóc ubogim. W 1196 roku przyjął święcenia kapłańskie, a wkrótce potem został kanonikiem kapituły katedralnej w Osmie. 13 stycznia 1201 roku mianowano go subprzeorem kapituły. Dwa lata później udał się z biskupem Diegiem z Acebo na misję zeswatania syna króla Alfonsa VIII, Ferdynanda. Wybranką kastylijskiego infanta miała być księżniczka duńska, siostrzenica Kanuta VI i Waldemara II. Do małżeństwa jednak nie doszło, gdyż dziewczyna przedwcześnie zmarła. W trakcie wyprawy obaj natknęli się na Katarów i Połowców, których chcieli ewangelizować. W tym celu w drodze powrotnej udali się do Rzymu, gdzie biskup poprosił Innocentego III o zwolnienie go z zarządzania diecezją i wysłanie na misje.