w zależności od regionu, przeznaczenia i epoki, jest mniej lub bardziej odgięta w tył.
Liczba strun i sposób ich strojenia są różne. W zależności od przeznaczenia, epoki i kraju lutnia ma ich od 6 do 16. Klasycznym naciąg ma 11 strun: pięć chórów dwustrunowych i najwyżej brzmiącą strunę pojedynczą. Najczęściej występujący strój: A/a, d/d1, g/g1, h/h, e1/e1, a1. Podczas gry struny szarpie się palcami lub rzadziej zarywa plektronem.
Historia thumb|Lutnia 11-strunowa na obrazie Kobieta grająca na lutni (1520) Bartolomeo Veneto
Bezpośrednim przodkiem lutni europejskiej jest arabski instrument ud, który do Europy trafił (ok. XI–XIII wieku) z Afryki północnej przez półwyspy Iberyjski i Apeniński. Arabska nazwa al-ud została przekształcona w Andaluzji na laúd, a później, we Francji, w języku starofrancuskim na lut.
Nie zachował się żaden egzemplarz lutni europejskiej pochodzący sprzed XVI wieku; informacje historyczne pochodzą ze źródeł pisanych, ikonograficznych oraz z rzeźbiarstwa. Do XV wieku lutnie europejskie miewały – jak ich arabski przodek – wąską, pozbawioną progów i wyciętą z tego samego kawałka drewna co korpus szyjkę.