Izydzie), zabudowę miejską oraz resztki pieców hutniczych.
Upadek Kusz nastąpił po inwazji armii Aksum, najprawdopodobniej za panowania Elli Amidy (ok. 320 lub 325).
Trzeci Okres Przejściowy
W latach 790–656 p.n.e.Encyklopedia PWN online podaje okres ok. 712–664 p.n.e., patrz PWN. Nubia zawładnęła przejściowo Egiptem (XXV dynastia).
Ekspansję kuszycką na ziemie egipskie rozpoczął Kaszta, a jego syn Pianchi objął tron i zapoczątkował XXV dynastię. W 671 p.n.e. na Egipt najechali Asyryjczycy dysponujący bronią z żelaza i zmuszając kolejnych faraonów kuszyckich Taharkę i Tanutamona do ucieczki do rodzimej Napaty, wyparli Kuszytów.
Relacje ze Starożytnym Rzymem Podczas rzymskiego panowania w Egipcie w 27 r. p.n.e., za rządów królowej Kandake, jej wojska zaatakowały Rzymian. Po początkowych sukcesach (zdobycie Elefantyny, Syene i ) rzymskie wojska wyparły Nubijczyków i poprowadziły kontrofensywę zajmując Napatę. Po zawarciu układu pokojowego Rzymianie wycofali się z Nubii.
W kolejnych latach (wiek I–II n.e.) Nubia utrzymywała z Rzymem kontakty handlowe. Rzymskie wyroby luksusowe znajdowano w nubijskich grobach królewskich z tego okresu.