thumb|220px|Błonkówka Protandrena mexicanorum z obnóżami pełnymi pyłku thumb|220px|Obnóża z pyłkami zebranymi przez pszczoły Pyłek jako źródło pokarmu Pyłek jest istotnym pokarmem wielu organizmów, jest m.in. niezbędnym składnikiem w pokarmie pszczołowatych (Apidae). Jedna rodzina pszczoły miodnej w ciągu roku zużywa do własnych celów ok. 30 kg pyłku.
Pyłek jest dla pszczół kluczowym źródłem białek, tłuszczów, soli mineralnych, hormonów wzrostu i witamin, w szczególności D i E.
Pyłek jest źródłem składników odżywczych dla detrytusożerców, niezbędnych do ich rozwoju. Dzięki żerowaniu na pyłku organizmy detrytusożerne wprowadzają do sieci troficznych cenne pierwiastki biogenne. W ten sposób pyłek odgrywa istotną rolę w obiegu materii w ekosystemach oraz pomiędzy ekosystemami.
Znaczenie dla człowieka Pyłek kwiatowy jest jednym z jadalnych produktów pszczelarskich. Pyłek może u osób uczulonych powodować alergię (pyłkowicę). Zmiany w środowisku związane z rozwojem cywilizacji powodują wzrost udziału osób cierpiących z powodu alergii i ich udział w populacji na początku XXI wieku wynosił 15–30%, zaś udział osób, u których alergia była reakcją na pyłki kwiatowe, wynosił 10–15%.