Jako epifity, pod wodą preferują martwe rośliny, w środowisku lądowym zaś na mchach, paprotnikach i porostach często spotykany jest gatunek Navicula mutica.
Warunki występowania wpływają na zmienność morfologiczną gatunków z tego rodzaju – przedstawiciele tych samych gatunków żyjąc w glebie wykazują tendencję do zmniejszania rozmiarów w stosunku do tych samych gatunków bytujących w środowisku wodnym.
Zastosowanie w biomonitoringu wód Gatunki fitobentosowe uwzględniane są we wskaźnikach okrzemkowych służących do określania stanu jakości wód. Wśród nich są zarówno gatunki degradacyjne dla jezior stratyfikowanych i referencyjne (czyli świadczące o pożądanym stanie) dla jezior niestratyfikowanych, ubikwistyczne (np. Navicula reinhardtii), referencyjne dla obu grup jezior (np. Navicula lentzii), jak i degradacyjne dla obu grup (np. Navicula saprophila). W okrzemkowych wskaźnikach trofii i saprobowości rzek stosowanych przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska uwzględniane jest kilkadziesiąt taksonów łodzików, wśród których najniższe wartości wskaźnikowe, a więc najwyższe wymagania co do czystości ma Navicula wildii, a najwyższe wartości wskaźnikowe, a więc